Menu

සෙම ඇවිස්සීම කියන්නේ කුමකටද කියා ඇසුවොත් ඔබ පුදුම වේවි

November 7, 2018

අප සමාජයේ බොහෝ දෙ‍නකුට ගැටලුවක් වී පවතින මේ “සෙම”  නැතහොත් සෙම ඇවිස්සීම යනු කුමක් ද?

උගුරේ සෙම පැටලීම, හුස්ම ගෙනයන මාර්ගය හෙවත් ශ්වාසනාලය අවහිර වීම, නිතර කහින්නට දැනෙන අවශ්‍යතාවය, නාසය තදවීම, මොළය බරවීම හෙවත් හිසේ කුහර තුළ සෙම හිරවීම වැනි මෙකී නොකී බොහෝ දේ මිනිසුන් පොදුවේ හඳුන්වන්නට පුරුදු වී හිඳින්නේ සෙම ලෙසිනි. අපේ පපුවේ මස්පිඬුවලට යටින් ඇත්තේ ඉළ ඇට ය.ඊටත් යටින් සිවියක් තිබේ. එහි ඇතුළතින් ඇත්තේ පපුව පිරෙන්නටම විශාල කුහර දෙකකි. එම කුහර පපුවේ උඩ සිට පහළ  දක්වාත්, පිට ප්‍රදේශය දක්වාත් වම් පැත්තේ සහ දකුණු පැත්තේ වෙන් වෙන්ව පිහිටා තිබේ. එම කුහර තුළ නිදැල්ලේ පිහිටා ඇත්තේ ස්පොන්ජ් දෙකක් බඳු වම් සහ දකුණු පෙණහලු ය. මෙම පෙණහලුවලට ස්පොන්ජ් එකක් ලෙස හැකිළෙන්නට හැකියාව ඇත. ස්පොන්ජ් එකේ මෙන්ම මෙහි ද සියුම් කුහර තිබේ. වෙනසකට ඇත්තේ ස්පොන්ජ් එකක් මිරිකූ විට මෙන් හැම පැත්තෙන්ම හුළං පිට නොවීමය.

පෙණහලුවල ඇති ඉතා කුඩා හැම කුහරයක්ම බැලුමක් මෙනි. මේ හැම බැලුමකටම බටයක් බඳු නාලයක් බැගින් පිහිටා ඇත. හරියටම කිවහොත් අප කුඩා කල සෙල්ලම් කළ දිග බටයකට සම්බන්ධ කළ බැලුමක් වූ “මම්ම පප්පා” නළාවක් මෙනි. මේ කුඩා නාල කීපයක් ඊට වඩා ලොකු නාලවලටත්, ඒ නාල කිහිපයක් තවත් ලොකු නාලවලටත් අවසානයේ ඒවා ප්‍රධාන එක් නාලයකටත් යනාදී වශයෙන් සම්බන්ධ වී පවතියි. ඒ අනුව වම් පැත්තේ එක් ප්‍රධාන නාලයකුත්, දකුණු පැත්තේ අනෙක් ප්‍රධාන නාලයත් බැගින් පිහිටා‍ ඇත. හුස්ම පිට කිරීමේ දී, එනම් ප්‍රශ්වාසයේ දී සිදුවන්නේ ඉළ ඇට හැකිළී ස්පොන්ජ් වැනි පෙණහලු මිරිකීම ය. එවිට ඊට සම්බන්ධ හැම සුළං බෝලයක්ම ඒවා සම්බන්ධ වී ඇති නාලවලට වාතය පිට කර හරිනු ඇත. මෙසේ හැම පැත්තෙන්ම වාතය පැමිණ එකවර විශාල සුළං ප්‍රමාණයක් සිරුරින් පිට වෙයි. මෙය ප්‍රශ්වාසයයි.

උගුරෙන් වාතය පිට වන්නේ නිකම් නොවේ. උගුරේ ඇති නූල් දෙකකට සමාන ස්වර තන්ත්‍ර දෙකක් මැදිනි. එම ස්වර තන්ත්‍ර අතර හිඩැසක් ඇත. මේ හිඩැස අපට අවශ්‍ය ආකාරයට වෙනස් කිරීම යනු ශබ්ද පිට වීමයි. මෙසේ ශබ්ද පිට වීමේ දී දිගින් දිගටම වාතය ද පිට වේ. අප කතා කිරීම ලෙස හඳුන්වන්නේ මෙම ශබ්ද පිට වීමය.

උගුරේ සෙම පැටලීම සහ කැස්ස

සරලව කිවහොත් උගුර වැසෙමින් එකවරම පසුව මිරිකී වාතය පිටතට විහිද යාම කැස්සය. මෙය හට ගන්නේ කෙසේද?

අප හුස්ම ගන්නා විට අපේ පියවි ඇසට නොපෙනෙන විවිධාකාර දූවිලි, කුඩු වර්ග, දුම් වැනි දෑ වාතය සමඟ අපේ ශරීරය තුළට පිවිසෙයි. හුස්ම ගන්නා වාරයක් වාරයක් පාසා ඇතුළුවන මේ අපද්‍රව්‍ය අපේ ශ්වාසනාලය පුරාම පැතිරෙනු ඇත. අපට බොන වතුර උණුකර පෙරා පානය කිරීමේ හැකියාව තිබුණ ද, දුම් දූවිලි ඉවත් කර පිරිසිදු කර ගත් වාතය ආශ්වාස කිරීමේ හැකියාවක් මොනම ජගතෙකුටවත් නැත. නොමිලේ අපට ලැබෙන එකම දෙය වන වාතය පවතින ආකාරයෙන්ම පිළිගන්නට සිදුවෙයි. කෙසේ වුව ද මේ ආකාරයට අපද්‍රව්‍ය ඇතුළු වන විට ස්වභාවිකවම ඒවා ඉවත් කර ශ්වාසනාලය පිරිසිදු කරන්නට එක්තරා ශ්‍රාවයක් ගලා එයි. ශ්වාස නාලයේ දිගටම පියවි ඇසට නොපෙනෙන ඉතා කුඩා කෙඳි වර්ගයක් ඇත. මේ කෙඳි අපද්‍රව්‍යවලට කස පහරක් මෙන් ක්‍රියාකරමින් සියලු දියර එළියට තල්ලු කරයි. ඒ එම මාර්ගය පිරිසිදු කරන්නටය. මෙසේ තල්ලු කරන දියර සියල්ල උගුරේ එක් රැස් වූ විට ඒවා එකවරම පිට කරන ක්‍රමය වනුයේ කැස්සයි. නාසයෙන් නම් කිවිසුම්ය. දුම්පානය කරන අයට නිතර කැස්ස හට ගන්නේ එම දුම් පිට කිරීමට ශරීරය නිතර ක්‍රියා කිරීමේ හේතුවෙනි.

නමුත් කැස්ස අපට නිතර පවතින දෙයක් නොවේ. එසේ වුව ද හැම මොහොතකම අපට වාතය සමඟ මුසු වී එන ඕනෑම අපද්‍රව්‍යයක් නොනවත්වා එක දිගට ආඝ්‍රාණය කරන්නට සිදු වෙයි. ඒ අප ජීවත්ව සිටින තාක් කල් අපේ හුස්ම ගැනීමේ හා පිට කිරීමේ ක්‍රියාවලිය නොනැවැතීම එක දිගට සිදුවන නිසාය. මේ අනුව මෙලෙස ශ්වාසනාලයේ රැස්වන අපද්‍රව්‍ය ශ්‍රාවය අපට දැනෙන්නේ උගුරේ සෙම පැටලීම ලෙසය. එලෙස සෙම පැටලෙන විට අප හැම විටම කරන්නේ ඒවා විවිධ උපක්‍රම මගින් පිට කර හැරීමය.

වැඩිපුරම කියැවූ පුවත්

කුසල් – දිමුත් ශ‍්‍රී ලංකාවේ ගෞරවය බේරා ගැනීමේ ප‍්‍රබල සටනක